Steeds meer alcoholvrije alternatieven liggen tegenwoordig gewoon in de supermarkt. Alcoholvrij bier, 0.0-wijn, alcoholvrije gin, prosecco en allerlei andere drankjes die qua smaak, uitstraling en moment sterk lijken op hun alcoholhoudende variant. Dat kan ontzettend aantrekkelijk zijn als je wilt stoppen met alcohol. Je hebt op een feestje toch iets feestelijks in je hand en op het moment waarop je normaal een glas wijn zou inschenken, staat er nu een alternatief voor je klaar.
Maar is dat eigenlijk wel zo’n goed idee als je juist probeert om los te komen van alcohol? Het antwoord daarop is minder zwart-wit dan je misschien denkt. Het belangrijkste is niet wat iemand anders vindt dat jij wel of niet zou mogen drinken, maar wat een 0.0-drankje met jóu doet en welke rol het speelt in jouw proces.
Waarom 0.0 zo aantrekkelijk kan zijn
Als je besluit iets aan je relatie met alcohol te veranderen, kan dat behoorlijk onzeker voelen. Je wilt heel graag dat het deze keer lukt, maar tegelijkertijd vraag je je af hoe je het moet aanpakken. Wat drink je dan op een feestje? Wat schenk je in bij het eten? En wat doe je op dat moment waarop je normaal gesproken gedachteloos een glas wijn zou pakken?
Een 0.0-alternatief lijkt dan een heel logische oplossing. Je hoeft niet na te denken over een compleet nieuw ritueel, want je kunt gewoon hetzelfde soort drankje in je glas schenken. Voor veel mensen voelt dat in het begin prettig en vertrouwd. Zeker als je eigenlijk niet zo goed weet wat je anders zou moeten drinken, kan een alcoholvrije variant van je favoriete drankje een makkelijke keuze lijken.
En daar zit tegelijkertijd precies de interessante vraag: waarom wil je eigenlijk dat het drankje zo veel mogelijk lijkt op wat je vroeger dronk?
Wat houd je eigenlijk in stand?
Als je jarenlang op bepaalde momenten alcohol hebt gedronken, ontstaan er sterke verbindingen tussen alcohol en die situaties. Een vrijdagmiddagborrel, een etentje, een feestje, thuiskomen na een lange werkdag of eindelijk op de bank ploffen: je brein heeft geleerd dat dit momenten zijn waarop alcohol hoort.
Wanneer je die alcohol vervolgens één-op-één vervangt door een 0.0-variant, verander je weliswaar het drankje, maar misschien nog niet het patroon eromheen. Je houdt hetzelfde glas vast, schenkt hetzelfde soort drankje in, drinkt het op hetzelfde moment en geeft je brein dezelfde signalen. Als je juist wilt leren dat je deze momenten ook zonder alcohol kunt beleven, is het interessant om jezelf af te vragen wat er gebeurt als je ook dat ritueel loslaat.
Dat betekent niet automatisch dat 0.0 verkeerd is. Ieder mens reageert anders en wat voor de één een prima alternatief is, kan voor de ander juist een trigger zijn. Daarom vind ik het veel interessanter om niet meteen een regel op te leggen, maar nieuwsgierig te worden naar wat het met jou doet.
Waarom 0.0 bij sommige mensen juist meer verlangen kan oproepen
Er is inmiddels ook onderzoek dat laat zien dat alcoholvrije drankjes bij sommige mensen het verlangen naar alcohol kunnen aanwakkeren. Dat is ergens ook wel logisch. Een 0.0-biertje ziet eruit als bier, ruikt vergelijkbaar, smaakt vergelijkbaar en wordt vaak gedronken op precies dezelfde momenten waarop je vroeger alcohol dronk.
Al die signalen kunnen je brein herinneren aan wat er normaal gesproken zou volgen. Je ziet het glas, proeft de smaak en herkent het moment, waardoor je brein als het ware een bepaalde beloning verwacht. Alleen komt die beloning in de vorm van alcohol natuurlijk niet.
Dat kan twee kanten op werken. Misschien merk je na verloop van tijd dat je prima geniet van je 0.0 en dat het je helemaal niet meer bezighoudt. Maar het kan ook gebeuren dat je na dat ene alcoholvrije biertje juist meer verlangt naar het echte werk. Dat je denkt: lekker, maar dit is toch niet hetzelfde. En juist dát is belangrijke informatie om serieus te nemen.
De vraag is dus niet: mag het?
Ik vind het zelf veel interessanter om de vraag “Mag ik 0.0 drinken?” te vervangen door: “Waarom wil ik dit drinken en wat doet het met mij?”
Wil je een alcoholvrij biertje omdat je de smaak echt lekker vindt? Omdat je het fijn vindt om iets bijzonders in je glas te hebben? Of omdat je het gevoel van vroeger wilt nabootsen? Misschien wil je vooral niet opvallen op een feestje en wil je iets in je hand hebben dat eruitziet als de drankjes van de rest.
Geen van deze redenen is op zichzelf goed of fout. Maar ze vertellen je wel iets. Als je merkt dat je 0.0 nodig hebt om het gevoel te hebben dat je erbij hoort, of dat je het vooral gebruikt om het oude drinkritueel in stand te houden, kan het interessant zijn om daar eens wat langer bij stil te staan.
En als je merkt dat je na een 0.0-drankje juist sterker verlangt naar alcohol, dan heb je eigenlijk ook je antwoord. Dan helpt het je op dit moment blijkbaar niet om los te komen van alcohol.
Mijn eigen ervaring met 0,0
In de kliniek waar ik ooit werd behandeld, kreeg ik heel duidelijk te horen dat 0,0 voor mij geen optie was. Het zou een terugval kunnen uitlokken. Het eerste jaar dronk ik daarom helemaal geen 0,0.
Later ben ik me verder gaan verdiepen in verslaving en ben ik daar genuanceerder naar gaan kijken. Inmiddels drink ik soms wel een alcoholvrij biertje, bijvoorbeeld na het golfen, bij Aziatisch eten of op een feestje. Bij mij roept het geen verlangen naar alcohol op. Meestal drink ik er één, hooguit twee, en stap ik daarna over op bruiswater.
Wat werkt voor jou?
Tegelijkertijd vind ik het interessant om te kijken naar alternatieven die helemaal niet op alcohol lijken. Denk aan bruiswater met citroen, Rivella, ginger beer, Gimber of een alcoholvrije aperitief zoals Crodino met bruiswater. Voor feestelijke momenten kun je ook kiezen voor iets op basis van thee of kruiden.
In mijn programma Klaar met Alcohol! adviseer ik mensen die net gestopt zijn daarom vaak om 0,0 in het begin even helemaal los te laten. Niet omdat het verboden is, maar juist om te ervaren hoe het is om het oude ritueel echt achter je te laten. Daarna kun je altijd opnieuw onderzoeken wat 0,0 voor jou doet.
Er is geen universeel antwoord
Dus: zijn 0,0-drankjes een goed idee? Er is geen simpel ja of nee. Het belangrijkste is om nieuwsgierig te kijken naar wat het met jóu doet. Helpt het je om van een drankje te genieten zonder alcohol of houdt het juist het oude verlangen en ritueel in stand?
Misschien ontdek je dat je 0,0 helemaal niet nodig hebt. En misschien ontdek je juist dat je er prima van kunt genieten. Het gaat er uiteindelijk om dat jij steeds meer leert ervaren dat je geen alcohol nodig hebt om een moment gezellig, ontspannen of bijzonder te maken.
Je hoeft het niet alleen te doen
Als jij verlangt naar een leven waarin alcohol niet langer de regie heeft, weet dan dat je daar niet alleen voor staat.
In mijn groepsprogramma Voorbij Alcohol – Van Fixatie naar Vrijheid leer ik je op een andere manier kijken naar alcohol, je relatie ermee en naar jezelf. Stel ik je de vragen die je jezelf nog nooit gesteld hebt, die je echt een ander perspectief geven op de manier waarop alcohol een rol speelt in je leven. Check de link voor meer informatie over de opzet van het programma, ervaringen van andere deelnemers en de volgende startdatum.
Wil je eerst meer inzichten en praktische handvatten? Luister dan ook naar mijn podcast Blij Alcohol Vrij, waarin ik je help om je relatie met alcohol op een andere manier te bekijken.
Je staat er niet alleen voor 🧡
