Denk eens terug aan een van je mooiste herinneringen. Misschien zie je jezelf op een zonnig terras in Zuid-Europa, met een glas rosé in je hand. Of aan een knisperend haardvuur na een lange wandeling, waarbij een glas port de avond compleet leek te maken. Misschien denk je aan champagne tijdens oud en nieuw of aan een lange zomeravond waarop de gesprekken vanzelf bleven doorgaan.
Als je terugkijkt op zulke momenten, is de kans groot dat alcohol daarin een opvallende plek inneemt. Alsof het glas wijn of het biertje een onmisbaar onderdeel was van wat die herinnering zo bijzonder maakte. Maar wat als dat helemaal niet klopt? Wat als alcohol in jouw herinneringen veel meer eer krijgt dan het werkelijk verdient?
Ons brein kleurt herinneringen mooier in
Ons brein is bijzonder goed in het bewaren van mooie herinneringen. Tegelijkertijd doet het nog iets anders: het maakt die herinneringen vaak nét iets mooier dan ze werkelijk waren. De scherpe randjes verdwijnen, ongemakkelijke momenten vervagen en wat overblijft is een warme, nostalgische versie van het verleden.
Dat is een heel normaal psychologisch proces. Je brein filtert voortdurend informatie en bewaart vooral datgene wat emotioneel betekenisvol was. Daardoor onthoud je de gezelligheid van dat ene etentje, de ontspannen sfeer op vakantie of dat fijne gesprek met een vriendin. En omdat alcohol toevallig ook op die momenten aanwezig was, krijgt het ongemerkt een hoofdrol in het verhaal dat je jezelf later vertelt.
Alcohol claimt momenten die haar niet toebehoren
Dat is misschien wel een van de grootste misverstanden rondom alcohol. We schrijven de magie van een moment toe aan wat er in ons glas zat, terwijl de werkelijke waarde vaak ergens anders vandaan kwam.
Misschien was dat etentje zo bijzonder omdat je eindelijk weer eens ongestoord met vrienden kon praten. Misschien voelde die vakantie zo fijn omdat je helemaal tot rust kwam. Misschien ontstond dat mooie gesprek met je partner doordat jullie eindelijk tijd voor elkaar hadden. De verbinding, de sfeer en het samenzijn maakten het moment waardevol. Alcohol was aanwezig, maar dat betekent nog niet dat het de oorzaak was van die ervaring.
Ik vergelijk het weleens met een foto waarop iemand onverwachts voor de camera springt. Een echte photobomb. Ineens staat diegene pontificaal in beeld en lijkt hij de hoofdrol te spelen, terwijl de foto eigenlijk over iets heel anders ging. Zo doet alcohol dat ook. Het springt midden in jouw herinneringen en eist achteraf de credits op voor momenten die helemaal niet door alcohol bijzonder werden.
Je mist niet de alcohol, maar het gevoel
Wanneer je stopt of minder gaat drinken, kunnen juist die herinneringen ineens sterk naar boven komen. Je denkt terug aan gezellige avonden, vakanties of feestdagen en krijgt het gevoel dat je iets mist.
Maar als je eerlijk kijkt, mis je meestal niet de alcohol zelf.
Wat je mist is het gevoel dat je met die momenten bent gaan associëren. Misschien staat alcohol voor jou symbool voor ontspanning na een drukke werkdag. Of voor verbinding met anderen, erbij horen of eindelijk even nergens aan hoeven denken. Voor sommige mensen vertegenwoordigt alcohol zelfs een versie van zichzelf die losser, gezelliger of zelfverzekerder voelt.
Dat is een belangrijk inzicht. Want dan gaat het ineens niet meer over alcohol, maar over een menselijke behoefte die daaronder ligt.
Stel jezelf andere vragen
Juist daarom is het zo waardevol om nieuwsgierig te worden naar wat er werkelijk speelt. In plaats van jezelf af te vragen waarom je zo’n zin hebt in een glas wijn, kun je jezelf een andere vraag stellen.
Waar verlang ik op dit moment eigenlijk naar?
Is het rust? Verbinding? Vrijheid? Erkenning? Even nergens aan hoeven denken?
Op het moment dat je ontdekt welke behoefte onder dat verlangen schuilgaat, verandert er iets. Dan gaat het niet langer over het glas wijn zelf, maar over een behoefte waarvoor alcohol jarenlang een snelle oplossing leek te zijn. En juist daar begint echte verandering. Niet bij de vraag óf je wel of niet drinkt, maar bij de vraag waarom je verlangt naar dat drankje.
Kijk eerlijk terug
Dat betekent niet dat je mooie herinneringen moet afpakken of ontkennen. Integendeel. Ze zijn echt geweest en mogen er gewoon zijn. Maar het kan wel helpen om ze iets completer te bekijken.
Vraag jezelf eens af hoe die avond werkelijk verliep. Waar gingen de gesprekken over? Wat herinner je je nog? Hoe voelde je je toen je thuiskwam? Hoe sliep je die nacht? En hoe werd je de volgende ochtend wakker?
Juist door ook die kant van het verhaal mee te nemen, ontstaat een eerlijker beeld van de rol die alcohol daadwerkelijk speelde. Vaak ontdek je dan dat de mooie momenten overeind blijven, ook als je alcohol er als het ware uit wegdenkt.
Nostalgie kan een krachtige trigger zijn
Herinneringen kunnen daardoor ook een sterke aanleiding zijn om weer te willen drinken. Je denkt terug aan een vakantie, een terras, een fijne zomeravond of een bijzonder gesprek en voordat je het weet, ontstaat het verlangen naar een glas wijn.
Toch verlang je op zo’n moment meestal niet naar alcohol. Je verlangt naar het gevoel dat die herinnering bij je oproept. Naar ontspanning. Naar verbinding. Naar vrijheid. Naar het gevoel helemaal jezelf te mogen zijn.
Dat onderscheid is ontzettend belangrijk. Want zodra je leert herkennen waar je werkelijk naar verlangt, ontstaat er ruimte. Ruimte om bewust te kiezen, in plaats van automatisch terug te grijpen naar alcohol.
Je mag je herinneringen terugclaimen
Een van de mooiste inzichten die ik zelf heb opgedaan, is dat alcohol nooit verantwoordelijk was voor de momenten die mij dierbaar zijn. De vakanties waren mooi vanwege de mensen met wie ik was. De gesprekken waren waardevol vanwege de verbinding die ik voelde. De gezelligheid zat in het samenzijn, niet in de wijn.
Sterker nog, zonder alcohol ben ik veel meer aanwezig. Ik luister beter, herinner gesprekken veel helderder en beleef een avond bewuster. En misschien wel het mooiste van alles: ik word de volgende ochtend wakker zonder spijt, zonder schaamte en zonder dat vervelende gepuzzel over wat ik allemaal gezegd of gedaan heb.
Juist daardoor zijn herinneringen tegenwoordig puurder. Ze hebben geen romantisch filter meer nodig.
Alcohol lift mee op het moment
Misschien is dat wel de belangrijkste boodschap die ik je wil meegeven.
Alcohol krijgt in onze herinneringen vaak veel meer glans dan het werkelijk verdient. Het lift mee op mooie momenten en doet achteraf alsof het verantwoordelijk was voor de sfeer, de verbinding of de gezelligheid. Terwijl die momenten hun waarde allang in zichzelf hadden.
Als je bereid bent om daar eerlijk naar te kijken, ontdek je iets heel bevrijdends. Je hoeft de herinneringen niet los te laten. Je mag ze juist terugpakken. Want de mensen, de gesprekken, de liefde, de ontspanning en de verbondenheid waren er altijd al.
Alcohol stond toevallig ook op de foto. Maar het was nooit degene die hem bijzonder maakte.
Je hoeft het niet alleen te doen
Als jij verlangt naar een leven waarin alcohol niet langer de regie heeft, weet dan dat je daar niet alleen voor staat.
Op 7 september gaat mijn nieuwe groepsprogramma: Van Fixatie naar Vrijheid. van start. Lees je deze blog later? Check dan onder het kopje werk met mij naar de opties die er dan zijn.
En wil je eerst meer inzichten en praktische handvatten? Luister dan ook naar mijn podcast Blij Alcohol Vrij, waarin ik je help om je relatie met alcohol op een andere manier te bekijken.
Je staat er niet alleen voor 🧡
