Een vraag die ik regelmatig krijg, is of het eigenlijk wel veilig is om in één keer te stoppen met alcohol. Veel mensen verlangen ernaar om te stoppen, maar worden tegelijkertijd tegengehouden door twijfel. Ze drinken al jaren, soms dagelijks, en vragen zich af of het niet gevaarlijk is om in een keer te stoppen.
Dat is een terechte vraag. In sommige situaties is het inderdaad niet verstandig om van de ene op de andere dag te stoppen. Tegelijk zie ik ook dat deze angst mensen soms langer laat doorgaan met drinken dan nodig is. Daarom is het belangrijk om te weten wanneer je voorzichtig moet zijn, wanneer meestal niet en vooral: welke stap je wél kunt zetten.
Wanneer is cold turkey stoppen niet verstandig?
Het grootste risico ontstaat wanneer je al langere tijd dagelijks veel alcohol drinkt. Je lichaam raakt dan gewend aan de voortdurende aanwezigheid van alcohol en past zich daarop aan.
Het Trimbos-instituut en Alcoholinfo.nl adviseren daarom om altijd eerst contact op te nemen met je huisarts wanneer je dagelijks grote hoeveelheden alcohol drinkt. Op Alcoholinfo staat zelfs expliciet dat mensen die meer dan acht glazen alcohol per dag drinken niet zelfstandig zouden moeten stoppen, maar dit onder medische begeleiding doen.
Het gaat hierbij dus om serieuze hoeveelheden alcohol. Dat betekent tegelijkertijd dat dit lang niet voor iedereen geldt.
Hoe weet je of jij risico loopt?
Wanneer mensen zich aanmelden voor mijn programma stel ik daarom altijd eerst een paar eenvoudige vragen.
Hoeveel drink je gemiddeld?
En misschien nog belangrijker: wanneer is het voor het laatst geweest dat je één of meerdere dagen helemaal niet hebt gedronken?
Dat laatste zegt vaak veel. Wanneer je bijvoorbeeld een fles wijn per dag drinkt, maar je hebt de afgelopen maanden ook zonder problemen een paar dagen niet gedronken, dan is de kans groot dat je lichaam die alcohol niet fysiek nodig heeft om te kunnen functioneren. Dat neemt niet weg dat ik daar nooit zelf een medisch oordeel over geef. Twijfel je? Bespreek het altijd met je huisarts. Dat is de veiligste keuze.
Wat gebeurt er in je lichaam als je stopt?
Alcohol werkt als een rem op je zenuwstelsel. Wanneer je langere tijd veel drinkt, gaat je lichaam zich daarop aanpassen. Je hersenen maken minder van hun eigen kalmerende stoffen aan, omdat alcohol die functie als het ware overneemt. Tegelijkertijd produceert je lichaam juist méér stimulerende stoffen om dat verdovende effect te compenseren.
Je lichaam probeert voortdurend een evenwicht te bewaren. Dat noemen we homeostase. Als alcohol jarenlang onderdeel is geweest van dat evenwicht en je stopt ineens, dan valt die kunstmatige rem weg terwijl het gaspedaal nog volop is ingedrukt.
Daardoor kun je ontwenningsverschijnselen krijgen zoals trillen, zweten, onrust, een verhoogde hartslag of slecht slapen. Bij mensen die zeer langdurig en zwaar afhankelijk zijn, kunnen in uitzonderlijke gevallen ernstigere complicaties ontstaan, zoals een insult of een delirium. Dat zijn situaties waarbij altijd medische begeleiding noodzakelijk is.
Gelukkig komt dit maar bij een relatief klein deel van de zwaar afhankelijke drinkers voor. Voor de meeste mensen blijven de lichamelijke klachten beperkt en nemen ze na enkele dagen alweer af.
De grootste uitdaging begint vaak daarna
Veel mensen denken dat stoppen vooral draait om de lichamelijke ontwenning. In werkelijkheid begint daarna vaak het grootste werk.
Want zodra de eerste lichamelijke klachten verdwijnen, blijven de gewoontes, de automatische patronen en het verlangen naar alcohol over. Hoe ga je om met stress zonder wijn? Hoe ontspan je na een drukke werkdag? Wat doe je tijdens een feestje of etentje?
Dat mentale proces is precies waar duurzame verandering over gaat. Stoppen met drinken lukt veel mensen wel een tijdje. Vrij blijven van alcohol en daar ook écht gelukkig mee zijn, vraagt om een andere manier van kijken naar alcohol én naar jezelf.
Laat angst geen excuus worden
Wat ik regelmatig zie, is dat mensen zich vastklampen aan het idee dat stoppen gevaarlijk zou zijn, terwijl ze eigenlijk bang zijn voor iets anders.
Bang voor het leven zonder alcohol.
Bang om toe te geven dat alcohol een grotere rol speelt dan ze zouden willen.
Of bang om het gesprek erover aan te gaan.
En begrijp me goed: als jij dagelijks veel drinkt, neem die angst dan serieus en zoek medische begeleiding. Maar gebruik diezelfde angst niet als reden om niets te doen. Want ook als zelfstandig en in een keer stoppen niet verstandig is, betekent dat niet dat je geen ander alternatief hebt dan maar blijven drinken. Het betekent alleen dat jouw eerste stap misschien niet cold turkey gaan is, maar het maken van een afspraak bij de huisarts.
Waarom afbouwen vaak lastiger is dan het lijkt
Veel mensen denken dat afbouwen een veiligere en makkelijkere route is. Op papier klinkt dat logisch en zelfs aantrekkelijk: iedere dag een glas minder totdat je uiteindelijk op nul uitkomt. In de praktijk blijkt dat vaak veel moeilijker dan gedacht.
Je blijft namelijk iedere dag alcohol drinken en daarmee houd je het verlangen actief. Bovendien verzwakt alcohol juist dat deel van je brein dat je helpt verstandige keuzes te maken. Daardoor is het na één of twee glazen veel lastiger om je aan je eigen plan te houden.
Voor sommige mensen is afbouwen medisch noodzakelijk en gebeurt dat onder de juiste medische begeleiding. Maar wanneer daar geen medische noodzaak voor is, is mijn ervaring vaak dat afbouwen verandert in uitstellen. Morgen wordt dan steeds weer de dag waarop het écht gaat gebeuren.
Welke eerste stap kun jij vandaag zetten?
Misschien is de belangrijkste vraag niet óf je bang bent om te stoppen, maar waarom?
Is die angst gebaseerd op een reëel medisch risico? Dan is de juiste stap om vandaag nog contact op te nemen met je huisarts.
Of merk je dat de angst vooral voortkomt uit onzekerheid over het leven zonder alcohol? Ook dan hoef je niet te blijven wachten. Juist door eerlijk naar jezelf te kijken, kun je ontdekken welke eerste stap jou verder helpt.
Verantwoordelijkheid nemen betekent niet dat je alles alleen hoeft te doen. Het betekent dat je bereid bent om in beweging te komen.
Je hoeft het niet alleen te doen
Als jij verlangt naar een leven waarin alcohol niet langer de regie heeft, weet dan dat je daar niet alleen voor staat.
In mijn programma Klaar met Alcohol! help ik je om je relatie met alcohol definitief te veranderen. Nu tijdelijk als DIY variant te volgen. In september 2026 start een nieuwe groep en nieuw programma: Van Fixatie naar Vrijheid.
En wil je eerst meer inzichten en praktische handvatten? Luister dan ook naar mijn podcast Blij Alcohol Vrij, waarin ik je help om je relatie met alcohol op een andere manier te bekijken.
Je staat er niet alleen voor 🧡
